Dia's met veel tekst werken spreker tegen door Redundancy Effect

Redundancy Effect: Meeste dia’s werken de spreker tegen

Arnout Drenthel Ontwerp

Het lijkt handig: een dia waarop je betoog in veel tekst of een reeks bullets is weergegeven. Je publiek kan meelezen en jij hebt een spiekbriefje. Het effect van die aanpak is dat jij je gehoor kwijtraakt: het Redundancy Effect in werking.

Het wát? Het Rendundancy Effect. We leggen je graag uit wat dat is, hoe dat komt en hoe je het voorkomt.

Lezen of luisteren: pas op voor het Redundancy Effect

Wat we al eerder vertelden: saaie dia’s werken niet en vormgeving doet ertoe. Wat ook goed is om te beseffen: je publiek wordt belemmerd door het Centrum van Wernicke.

Het wát? Het Centrum van Wernicke, een plekje in de hersenen dat verwerkt wat jij vertelt. Dat doet dat plekje prima, tot er informatie in verschillende vormen binnenkomt.

Lezen en luisteren gaat bijvoorbeeld prima, maar niet tegelijkertijd. Wetenschappers noemen het het Redundancy Effect.

Probeer maar eens te lezen en te luisteren naar de radio. Knap lastig en dat komt door de beperking van dat centrum in je hoofd.

En wat denk je dat velen van ons de voorrang geven? Hetgeen meest efficiënt, duidelijk of opvallend is.

En zo’n dia is dat allemaal: alles staat er op, het is meer puntsgewijs dan jij en het geeft meer licht dan jij.

You loose.

Het gevolg: als je publiek de lappen tekst op je dia’s leest, luisteren ze amper naar wat je vertelt. Wat nog eens wordt versterkt als je al pratend zelf naar je dia kijkt.

Daarom werkt het al beter om géén dia’s te gebruiken dan dia’s vol met tekst.

Verschillende hersengebieden aanspreken

Maar de beste oplossing is om te zorgen dat jouw dia’s het publiek aanmoedigen om te luisteren. En daarvoor ‘spreken’ we een ander hersengebied aan, wat niet interfereert met het luisteren.

Visuele input (afbeeldingen, losse woorden, eenvoudige schema’s) worden ontzettend snel verwerkt in onze visuele cortex. In een fractie van een seconde kunnen we foto’s ‘zien’.

Dat gaat dus veel sneller dan het verwerken van gesproken of geschreven tekst. Een beeld zegt misschien meer dan duizend woorden, maar het zegt het in ieder geval wel veel sneller.

En heel belangrijk voor een presentatie: het interfereert niet met de gesproken verhaal van de spreker, in tegenstelling tot dia’s met teveel tekst.

Zo gebruik je twee hersengebieden die elkaar ondersteunen.

Daarom maken wij van Bento dia’s met weinig tekst. En als we al woorden tikken, dan zorgen we ervoor dat ze synchroon lopen met je verhaal.

Zo maken we het Centrum van Wernicke blij, maken we je publiek blij en maken we jou blij. Want dat kan dan weer wél allemaal tegelijkertijd.

Over de auteur

Arnout Drenthel

Arnout Drenthel (MSc) traint en adviseert organisaties en sprekers bij het ontwikkelen van een overtuigende, doelgerichte en heldere presentatie; in woord en in beeld. "Het moment dat een spreker ervaart hoe het is om anderen te inspireren; dat is magisch. Dan gebeurt er echt iets. En het is super om daar aan te mogen bijdragen." Arnout is mede-oprichter van Bento Presentaties. Gek op gadgets, quantified self, en complexe uitdagingen.

Ook interessant:

  • blogartikel over tegenspreken

    Mag een spreker iemand uit de zaal tegenspreken? Kán dat wel? Ja hoor, leert een voorbeeld van Barack Obama. Je gehoor verdient respect Iemand neemt de moeite om naar je…

  • Met Ethos overtuigen als spreker

    Om te overtuigen, zul je met goede argumenten moeten komen. Maar alleen argumenten zijn niet genoeg. Daarnaast zul je als spreker zelf moeten overtuigen. Als spreker zul je deskundig, deugdzaam en sympathiek moeten…

  • Zeg eens even niks

    Wie een publiek wil boeien, doet er goed aan soms even niks te zeggen. Dat klinkt vast raar, maar heus: laat zo nu en dan een pauze vallen in je…